Feedback die wél werkt


Niet alleen het krijgen van feedback wordt vaak ervaren als beangstigend, ook het geven van feedback kan een uitdaging zijn. Als je de kunst van het feedback geven onder de knie hebt, kan dat bijdragen aan een gezonde relatie met werknemers, aldus Janka Stoker, hoogleraar Leiderschap en Organisatieverandering. Echter blijkt uit recent onderzoek dat traditionele methoden van feedback geven vaak niet effectief zijn (Buckingham, 2024). In deze blog leggen we uit waarom traditionele feedback niet altijd werkt en geven we praktische tips voor het geven van feedback die wél werkt.

Waarom traditionele feedback niet altijd werkt

De traditionele benadering van feedback gaat volgens Buckingham (2024) uit van drie overtuigingen: de bron van waarheid, het leerproces en de definitie van uitmuntendheid. Met de bron van waarheid wordt bedoeld dat andere mensen méér bewust zijn van je zwaktes dan jijzelf, en dat de beste manier om te helpen daarom is, dat een ander laat zien wat jij zelf niet kunt zien. Oftewel, de ander is de bron van de waarheid.

Dan de overtuiging van de leertheorie. In de zakelijke wereld heerst het geloof dat mensen lege vaten zijn, die door collega’s gevuld kunnen worden met vaardigheden en kennis. Als je niet kan spiegelen en kopiëren van collega’s, hoe kan je dan ooit leren?

De derde overtuiging is dat uitmuntende prestaties universeel, analyseerbaar en beschrijfbaar zijn, en dat ze eenmaal gedefinieerd, overdraagbaar zijn van de ene persoon naar de andere, ongeacht wie elke individu is. Daarom kun je, met feedback over hoe uitmuntendheid eruitziet, begrijpen waar je tekortschiet aan dit ideaal en dan streven naar het verhelpen van je tekortkomingen.

Wat deze drie overtuigingen gemeen hebben is egocentrisme: ze nemen onze eigen expertise en wat we zeker weten dat de onervarenheid van onze collega’s is als vanzelfsprekend aan. Ze gaan ervan uit dat mijn manier noodzakelijkerwijs ook jouw manier is. Onderzoek laat echter zien dat geen van deze aannames waar is (Buckingham, 2024). Mensen zijn geen betrouwbare beoordelaars van anderen, mensen kijken immers altijd vanuit de eigen vooroordelen.

Wat werkt dan wel?

Toch wil je natuurlijk je medewerkers helpen met hun ontwikkeling. Daarom is het belangrijk om te weten wat wel werkt. Buckingham (2024) geeft aan dat wanneer we focussen op sterke punten en niet op de zwakke punten, we de sterke punten kunnen gebruiken als bouwblokken. Uitmuntendheid is uniek voor elk individu. Versterk met positieve feedback iemands sterke punten en verhoog daarmee de intrinsieke motivatie bij medewerkers. Hier zijn vier tips om je medewerkers te helpen met hun ontwikkeling:

  1. Benadruk positieve momenten.
  2. Moedig reflectie aan op successen uit het verleden.
  3. Verken toekomstige actiestappen.
  4. Benader feedback persoonlijk en positief!

Oftewel, door het "Dat! Ja, dat!" moment te benadrukken, bevestig je een situatie waarin een teamlid jouw wereld op een positieve manier heeft beïnvloed, waardoor je een bestaand patroon versterkt. Op deze manier leert je teamlid dit positieve patroon te herkennen, te verankeren, opnieuw te creëren en te verfijnen. Dát is wat leren werkelijk inhoudt. Zulke momenten versterken het zelfvertrouwen en stimuleren goed gedrag. Teams excelleren wanneer mensen complementair zijn en hun talenten en kwaliteiten optimaal benutten, niet door van een zwak punt een iets minder zwak punt te maken. Help elkaar om in je kracht te staan en erken welke mensen en kwaliteiten je nodig hebt om optimaal te presteren.

Gouden feedback regels

Om deze tips in de praktijk te brengen en ervoor te zorgen dat jouw feedback persoonlijk en positief is hebben we gouden regels opgesteld.

Gouden regels voor het geven van feedback

  1. Wees tijdig.
  2. Wees specifiek en beschrijf gedrag en de effecten ervan op jou.
  3. Oordeel niet, maar beschrijf hoe het gedrag op jou overkwam.
  4. Spreek alleen voor jezelf, niet voor anderen.

Gouden regels voor het ontvangen van feedback

Zoals eerder gezegd kan ook het ontvangen van feedback beangstigend zijn. Onthoud dat ook het ontvangen van feedback vrijwillig is. Feedback geven heeft dan ook alleen zin wanneer iemand er voor openstaat. Daarnaast kan je feedback selectief verwerken – waar ben je het wel mee eens en waar ben je het niet mee eens? Met deze gouden regels ontvang jij probleemloos feedback:

  1. Vraag feedback bij mensen van wie je denkt dat ze direct en open tegen je zullen zijn.
  2. Stuur de feedback door specifieke vragen te stellen.
  3. Aanvaard de feedback zonder jezelf te verdedigen of te excuseren.

Tot slot – de hygiëne factor

Als iets echt niet door de beugel kan – twijfel dan niet. Wees dan helder en direct en laat de fluwelen handschoen achterwege. Wanneer het grensoverschrijdend gedrag betreft, is het gewoonweg onacceptabel en moet je dit direct kenbaar maken.

Door deze praktische tips toe te passen, maak je van feedback geen obstakel, maar juist een middel voor het bouwen van een sterke werkrelatie. Feedback geven wordt zo niet alleen effectiever, maar ook een waardevol onderdeel voor de groei van individuen en teams.

Meer weten?

Meer weten over het effectief organiseren van feedback in jouw team of organisatie en het verhogen van bevlogenheid? Maak een afspraak met Arjan ter Linden via info@keyquest.nl of bel met +31 348 769 113.

Ontvang gratis tips en informatie over het verbeteren van je team

Vul alsjeblieft je voornaam in.
Vul alsjeblieft je achternaam in.
Vul alsjeblieft je e-mailadres in.